GASTRONOMİ GÜNLÜĞÜ
Türkiye'nin mutfak kültürüne dair notlar, tarihçeler ve incelemeler.
DÜNYA MİRASI
1. Güneşin ve Ateşin Tadı: Gaziantep Mutfağı
UNESCO tarafından "Yaratıcı Şehirler Ağı"na dahil edilen Gaziantep, bir şehirden çok bir lezzet imparatorluğudur. Gaziantep mutfağının sırrı; Mezopotamya'nın bereketi, güneşin baharatları kurutma şekli ve nesilden nesile aktarılan sabırdır.
Sabahın erken saatlerinde Beyran çorbası ile başlayan gün, öğleyin Ali Nazik veya Küşleme ile devam eder. Baklava ise sadece bir tatlı değil, 40 kat yufkanın arasına gizlenmiş bir mühendislik harikasıdır. Antep mutfağında "israf" yoktur; sebzenin kabuğu, etin kemiği, meyvenin çekirdeği mutlaka bir lezzete dönüşür.
SAĞLIK & KÜLTÜR
2. Zeytinyağının Dansı: Ege Kahvaltısı
Ege kahvaltısı, dünyaca ünlü "Akdeniz Diyeti"nin en saf halidir. Masada sosis veya salam değil; dağlardan toplanan taze otlar (radika, turp otu, arapsaçı) başroldedir. Üzerine gezdirilen sızma zeytinyağı ve limon, bu otları şifalı bir şölene dönüştürür.
İzmir'in boyozu, Bergama'nın tulum peyniri ve Edremit'in çizik zeytini bu sofranın olmazsa olmazlarıdır. Ege kahvaltısı hızlı yapılmaz; çay bitene kadar değil, sohbet bitene kadar sürer.
REKABET
3. Büyük Düello: Adana mı, Urfa mı?
Türkiye'nin en büyük gastronomik tartışmalarından biri: Adana kebap mı, Urfa kebap mı? Temel fark "zırh" kullanımı ve "acı" dengesindedir.
Adana Kebap: Erkek kuzu etinden yapılır, mutlaka "zırh" ile kıyılır. İçine kuyruk yağı, pul biber ve kapya biber girer. Acıdır, baharatı hissettirir. Şişe yassı saplanır.
Urfa Kebap: Adana'nın "acısız" kardeşi olarak bilinir ama lezzeti sadeliğindedir. Etin kendi tadı daha ön plandadır. İçinde acı biber yerine sadece tuz ve çok az baharat bulunur. Yanında közlenmiş sebzelerle servis edilir. Sizin tarafınız hangisi?
USTALIK
4. Yufkanın Sanata Dönüşümü: Baklava
İyi bir baklavanın sesi vardır. Çatalı batırdığınızda duyduğunuz o "hışşşt" sesi, yufkanın ne kadar ince açıldığının ve şerbetin kıvamının kanıtıdır. Osmanlı saray mutfağında bayramların ve kutlamaların baş tacı olan baklava, Gaziantep'te bir yaşam biçimidir.
Gerçek baklava glikoz şurubu içermez, genzi yakmaz. Fıstığın hasat zamanı (boz fıstık), tereyağının saflığı (sade yağ) ve odun ateşinin harı, bu lezzetin üç büyük sırrıdır.
MİLLİ İÇECEK
5. İnce Belli Bardak: Türk Çay Kültürü
Dünyada çayı en çok tüketen millet olmamız tesadüf değil. Çin'den veya İngiltere'den farklı olarak biz çayı "demleriz". Çift demlik (çaydanlık) sistemi, buharla yavaş yavaş pişirmeyi sağlar.
İnce belli bardak ise fiziğin estetikle buluşmasıdır; çayın sıcak kalmasını sağlarken rengini (tavşan kanı) sergiler. "Çay koyayım mı?" sorusu Türk kültüründe bir ikram değil, "Sohbete devam edelim, gitmeni istemiyorum" demektir.
YAKINDA EKLENECEK BAŞLIKLAR
6. Tarihi Yarımada'da Balık Ekmek Ritüeli
7. Mantı: Bir Kaşığa 40 Tane Sığdırmak
8. Sokak Simidi ve Martıların Dostluğu
9. 500 Yıllık Hatır: Türk Kahvesi
10. Bursa'dan Dünyaya: İskender Kebap Tarihçesi